TUSAŞ MMU (Milli Muharip Uçak) veya TAI TF-X (Turkish Fighter X), TUSAŞ tarafından geliştirilen ve Türkiye'nin 2020'li yıllarda seri üretim aşamasına getirmeyi planladığı beşinci nesil jet muharip uçak projesidir.
MMU (TF-X
Türü:Çok amaçlı avcı uçağı
Üretici: TUSAŞ
Tasarımcı:TUSAŞ - BAE Systems
İlk uçuş:2025-2026 (planlanan)
Hizmete giriş:2028-2030 (planlanan)
Hizmetten çıkış:2070 (planlanan)
Durumu:Geliştirme Aşamasında
Ana kullanıcı:Türk Hava Kuvvetleri
Üretim sayısı:250+ (planlanan)
Program maliyeti:15-20 milyar $ (tahmini)
Birim maliyeti:100 milyon $ (yaklaşık)
5. Nesil savaş uçakları sınıfında, sahip olacağı aviyoniklerle ve radar dalgalarını sönümleme özelliğine sahip kompozit malzemelerden üretilecek, radarda düşük görünürlüklü bir gövde tasarımına sahip olması amaçlanan TF-X'in 2011 yılı itibarıyla TUSAŞ tarafından kavramsal tasarım aşaması başlatılmış olup kavramsal tasarım çalışmaları 29 Eylül 2013'te tamamlanmıştır.
SSK, maliyeti yüksek olmasına karşın, boyu diğerlerinden daha uzun olan, daha fazla silah yükü taşıyabilen, daha yüksek hızlara ve menzile ulaşabilen çift motorlu modelin tercih edilmesi gerektiğini belirtilmiştir.
Theresa May, Ocak 2017'de Türkiye ziyareti sırasında BAE ve TUSAŞ yetkilileri, BAE'nin uçakları geliştirme konusunda yardım sağlaması için yaklaşık 100 milyon sterlin tutarında bir anlaşma imzalamıştır
Geliştirme aşaması
15 Aralık 2010 tarihinde,Türkiye'nin F-16 filosu yerine ve F-35 ile birlikte kullanılacak bir yerli yeni nesil hava-hava muharebe avcı uçağı tasarlamaya, geliştirmeye ve üretmeye karar verdi. 20 milyon dolar TUSAŞ tarafından gerçekleştirilecek 2 yıllık kavramsal tasarım aşaması için tahsis edilmiştir. TUSAŞ yetkilileri, kavramsal tasarım aşaması 2013 yılı sonlarında tamamlanmış olması gerektiğini ifade etmişlerdir. Geliştirme aşaması bütçesi ve çerçeve onayı için Başbakan'a sunulan bir rapor hazırlanmıştır. TUSAŞ ve TUSAŞ Motor Sanayii (TEI) savaş uçağı tasarımı, giriş ve gelişme süreçlerini sağlayacaktır. TUSAŞ gövde özelliğine ve diğer bileşenleri geliştirmeye odaklanırken TEI, uçağın motorlarının üretimine odaklanacaktır. Savaş uçağının ne kadara mal olacağını ilgili çalışmalar ortaya çıkaracaktır. Hangi mekanik ve elektronik sistemlerin ekleneceği ve askeri havacılıkta fırsatlar ve zorluklar daha geniş bir perspektifte ele alınacaktır.
Saab AB ile ortaklık
13 Mart 2013 tarihinde İsveç'e Türk Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün devlet ziyareti sırasında, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TAI) öngörülen İsveç'in Saab AB şirketi ile bir anlaşma imzaladı:
Saab AB, Türkiye'nin TF-X programı için teknolojik tasarım yardımı sağlayacaktır.
TUSAŞ'ın Saab AB'nin savaş uçağı tasarım birimini satın alma seçeneği vardır.
BAE Systems'in teknolojik yardımı
Aralık 2015'te, Türkiye'nin Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM), ülkenin yeni nesil hava üstünlük savaşçısının tasarımına yardımcı olması için Birleşik Krallık kuruluşu BAE Systems'i seçtiğini açıkladı. Aynı gün Rolls-Royce, Türkiye'ye EJ200 motoru teknoloji transferi ve MMU programı için bir türevinin ortak geliştirilmesi teklifinde bulundu
Türk Hava Kuvvetleri 2029'den itibaren başlayarak 250 üzeri MMU tedarik etmek ve bir ağ merkezli Hava Kuvvetleri yapısında F-16 Blok 50+, Gelecek Nesil İnsansız Savaş Uçağı, Havadan Stand-Off Jammers ve Boeing 737 AEW & C Barış Kartalı ile bütünleştirmek niyetindedir.[kaynak belirtilmeli] Türkiye çift savaş uçağı filosunu içeren bu ve F-35A'ya sahip olarak 2025 yılında MMU'yu tanıtmayı planlıyor. MMU hava-hava muharebesinde F-35'in zayıflıklarını telafi etmek için tasarlanıyoR
TUSAŞ ile HAVELSAN işbirliği
Gömülü eğitim/simülasyon (Embedded Training), eğitim ve bakım simülatörleri ve çeşitli alanlarda verilecek mühendislik desteği (Virtual Test Environment, proje seviyesi yazılım geliştirme ve siber güvenlik) konularında iş birliğine imza atıldı.
Radar ve algılayıcılar
ASELSAN, şu anda MMU programı için galyum nitrür (GaN) teknolojisini kullanacak son derece gelişmiş bir AESA radarı geliştirilmesi üzerinde çalışmaktadır.
Aviyonik ve donanımı
MMU, ona eşlik eden İHA'lara şifrelenmiş veri bağlantısı aracılığıyla entegre olacaktır.MMU'da büyük olasılıkla Aselsan'ın daha önce geliştirilmiş olan kendi radar uyarı alıcısı (RWR - Radar Warning Receiver), füze uyarı sistemi (MWS - Missile Warning System), lazer uyarı sistemi (LWS - Laser Warning System), yanıltıcı parçacık ve işaret ışığı yönetimi, dağıtım sistemi ve sayısal radyo frekans hafızası (DRFM - Digital Radio Frequency Memory) tabanlı yayın bozma sistemi ile donatılacaktır.
Uçağın Teknik Özellikleri
Maksimum irtifa:55.000 ft.
Maksimum hız:2,200 kilometre (1,367 mi) (1,381 mph, 1,200 kn)
Maksimum hız:1.8 mach
Maksimum kalkış ağırlığı:27,216 kilogram (60,00 lb)
Motor gücü: General Electric F110 GE 129 ( tam bir bilgi yok)